PSTRĄG POTOKOWY
Budowa
zewnętrzna: Ciało wyciągnięte, w zależności od
charakteru wody mniej lub bardziej wygrzbiecone i bocznie
spłaszczone, z szerokim trzonem ogonowym. Płetwa tłuszczowa
pomiędzy płetwą grzbietową i ogonową. Łuski drobne, 110-120
wzdłuż linii bocznej, 14-19 (najczęściej 16) pomiędzy płetwą
tłuszczową a linią boczną (łącznie z leżącymi na niej
łuskami). Głowa o tępo zakończonym, szeroko wciętym pysku,
sięgającym tylnej krawędzi oka; 2-5 górnych i dolnych wyrostków
filtracyjnych pierwszego łuku skrzelowego jest guzkowatych, środkowe
są pałeczkowate. Na płytce lemiesza znajduje się 2-6 zębów, na
trzonie 9-18 umieszczonych najczęściej w dwóch rzędach. Tylny
brzeg płetwy ogonowej jest u młodych ryb owalnie wcięty. U
dorosłych jest prawie prosty. Ubarwienie bardzo zmienne, zależnie
od miejsca przebywania. Najczęściej od zielonkawego do brązowawego.
Na bokach, tak powyżej, jak i poniżej linii bocznej, plamy ciemne
oraz czerwone z białą obwódką. Płetwa tłuszczowa jasna,
czerwono cętkowana. Młode ryby mają 6-9 ciemnych poprzecznych
plam. Długość 20-40, maksymalnie 50 cm.
Występowanie: rzeki
i dorzecza, Jury Krakowsko-Częstochowskiej, rzeki Pomorza
Zachodniego i Środkowego, Pojezierze Suwalskie, Roztocze (rzeka
Tanew i jej dopływy), Warmia i Mazury, Dolny Śląsk.
Tryb
życia: Niewędrowna, skarłowaciała forma troci wędrownej
(Salmo trutta trutta) z 18 podgatunkami, morfami w całej Europie).
Tarło od września do lutego. Czerwonawa ikra o średnicy 4-5 mm
(1000-1200 jaj na kilogram ciężaru ciała samicy) składana jest do
wykopanych w żwirze płytkich jam. Okres wylęgania od 2 do 4
miesięcy.
Okres ochronny :
a) w rzece Wiśle i jej
dopływach od jej źródeł do ujścia rzeki San, w rzece San i jej
dopływach oraz w rzece Odrze i jej dopływach od granicy państwowej
z Republiką Czeską do ujścia rzeki Bystrzycy oraz w rzece
Bystrzycy i jej dopływach od 1 września do 31 stycznia,
b) w
pozostałych wodach od 1 września do 31 grudnia.
Wymiar
ochronny: w rzece Wiśle i jej dopływach od jej źródeł
do ujścia rzeki San oraz w rzece Odrze i jej dopływach od granicy
państwowej z Republiką Czeską do ujścia rzeki Bystrzycy oraz w
rzece Bystrzycy i jej dopływach do 25 cm. W pozostałych wodach 30
cm.
Limit dzienny: 3 sztuki łącznie z: amurem,
boleniem, brzaną, karpiem, lipieniem, sandaczem i szczupakiem.
PSTRĄG TĘCZOWY
Budowa
zewnętrzna: Wydłużone, bocznie nieco spłaszczone ciało
o szerokim trzonie ogonowym. Pomiędzy płetwą grzbietową i ogonową
występuje płetwa tłuszczowa. Łuski drobne, 135-150 wzdłuż linii
bocznej, 14-19 (najczęściej 16) między płetwą tłuszczową a
linią boczną (łącznie z łuską linii bocznej). Głowa o tępo
zakończonym, szeroko wyciętym pysku. Górne i dolne wyrostki
filtracyjne pierwszego łuku skrzelowego guzkowate, wyrostki środkowe
pałeczkowate. Płytka lemiesza ma na tylnej krawędzi najczęściej
4 zęby. Jego trzon jest silnie wygięty i zaopatrzony w jeden lub
dwa szeregi zębów. Głowa, ciało, płetwy (grzbietowa, tłuszczowa
i ogonowa) usiane wieloma czarnymi plamami i kropkami. Po bokach
ciała biegnie szeroka czerwonawa wstęga. Ryba osiąga długość
25-50 cm, maksymalnie 70 cm (do 7 kg ciężaru).
Występowanie: w
niektórych rzekach pogórza, a także na Pomorzu Zachodnim, na
Warmii i Mazurach.
Tryb życia: Ponieważ
występują u tej ryby szczepy odbywające tarło w różnym okresie,
ciągnie się ono od grudnia do maja. W dnie rzeki samica wykopuje
uderzeniami ogona duża jamę, w czym uczestniczy również samiec.
Zależnie od ciężaru samicy, składa ona 1600 do 2000 ziaren ikry.
Okres inkubacji - od 100 do 150 dni. Młode rosną niezwykle szybko.
Dojrzałość płciową uzyskują niekiedy w drugim, najczęściej
jednak w trzecim roku życia.
Okres ochronny: nie
ma.
Wymiar ochronny: nie ma.
Limit
dzienny: 4 szt. razem z pstrąg tęczowy i pstrąg
źródlany
SANDACZ
Występowanie: duże
i głębokie zlewiska Mórz Bałtyckiego, Czarnego oraz
Kaspijskiego.
Ciało: Wydłużone,
podobne kstzałtem do szczupaka. Długi i spiczasty pysk. Ubarwienie
szaro-zielone lub brązowo-zielone, poprzeczne smugi na
bokach.
Długość
ciała: do
130 cm
Ciężar: 3
- 5 kg, maks. 23 kg
Znaczenie
gospodarcze: Ryba
hodowlana, walory spożywcze
Okres
ochronny: od
1 stycznia do 31 maja.
Wymiar
ochronny: 45
cm.
Limit
dzienny: W
ciągu doby (0:00 - 24:00) boleń, karp, lipień, pstrąg potokowy,
amur biały, sandacz, szczupak, brzana (łącznie) 3
szt.
SUM
Występowanie: Dorzecza
Morza Czarnego, Kaspijskiego, Bałtyckiego. Występuje we Francji,
Hiszpanii, Włoszech
Ciało: Długie, duża
głowa z dużym, uzębionym otworem gębowym, małe oczy. Pod dolną
szczęką cztery krótkie wąsy, dwa długie nad górną. Brak łusek.
Płetwa odbytowa długa, grzbietowa bardzo krótka, ogon bardzo
długi. Barwa grzbietu prawie czarna z odcieniem zielonym,
niebieskim, lub brązowym, na bokach charakterystyczny wzór, barwa
boków ciemno-żółta, brzuch biało-szary.
Długość
ciała: 2 m, maks. 5m
Ciężar: 100
kg, maks. 300 kg
Odżywianie: Kanibalistyczne.
Niewielkie ryby o długości do kilkunastu
centymetrów.
Rozmnażanie: Tarło od
czerwca w temp. min. 20 st. C. Ikra składana przez samicę na
roślinach w ilości ok. 500 tys sztuk, pilnowana jest przez samca.
Młode osobniki wylęgają się po 4 tygodniach.
Rozwój: Po
21 dniach młode zaczynaja aktywny tryb życia. Po siedmiu latach sum
osiąga długość 1 m, po 15 latach 1.5 m.
Długość
życia: 30 lat
Tryb życia: W dzień
brak aktywności, zwiększa się ona po zmierzchu. Zazwyczaj żeruje
w samotności, rzadko w grupach. Przebywa w ciepłych
wodach.
Znaczenie gospodarcze: Gospodarcze,
największe nad Morzem Czarnym. Wyławiany przez wędkarzy
Wymiar
ochronny: 70 cm.
Limit dzienny: 1 szt.
ŚWINKA
Budowa
zewnętrzna: Daleko wysunięty, tępo zakończony pysk o
dolnym, poprzecznie ustawionym otworze gębowym. Warga dolna
zrogowaciała, z ostrą krawędzią. Łuski średniej wielkości,
55-62 wzdłuż linii bocznej. W płetwie grzbietowej 12 promieni, w
odbytowej zaś 13-14. Otrzewna koloru czarnego (czarne wnętrze
brzucha). Zęby gardłowe jednorzędowe, nożowate, 7/6/-6. Grzbiet
niebieskoszary do zielonoszarego, o jasnym metalicznym połysku w
okresie tarła. Płetwy piersiowe, brzuszne i odbytowa
żółtawoczerwone do fioletowych. Długość 25-40 cm, maksymalnie
50 cm.
Występowanie: na terenie całej Polski - w
górnych i środkowych odcinkach rzek o dnie piaszczysto-żwirowym i
kamienistym, przy ujściach rzek wpadających do jezior i zbiorników
zaporowych.
Tryb życia: Stadna ryba
przebywająca zazwyczaj przy dnie w płytkim nurcie, ponad żwirowymi
ławami. Jedynie zimą schodzi w głębsze miejsca rzeki. Tarło od
marca do maja. W tym okresie zarówno u samców, jak i u samic
pojawia się wysypka tarłowa. Dojrzałe do rozrodu ryby ciągną
stadami w górę rzeki. Kleista ikra o średnicy 1 mm (do 100000
sztuk na samicę) składana jest w płytkich miejscach nad żwirowym
dnem.
Okres ochronny: od 1 stycznia do 30
kwietnia.
Wymiar ochronny: 25 cm.
Limit
dzienny: 3 szt. razem z boleń, karp, lipień, pstrąg
potokowy, amur biały, sandacz, szczupak, brzana
SZCZUPAK
Szczupak
pospolity ma
ciało wydłużone, dużą głowę z spłaszczonym pyskiem. Zęby są
bardzo ostre skierowane ku tyłowi. Łuski małe, owalne, mocno
osadzone w skórze. Szczupak pospolity ma ubarwienie zmienne, które
zależy od środowiska. Na głowie są jamki zmysłowe. Płetwy
grzbietowa oraz odbytowa, przesunięte mocno do tyłu, ulokowanie
blisko siebie.
Żerowanie: ryba
drapieżna, zaliczana do najbardziej drapieżnych ryb. Żywi się
rybami, płazami, a także drobnymi ssakami i ptakami. Czyha w
ukryciu, atakując przepływającą zdobycz. Duże osobniki polują
na ławice ryb, goniąc je. Wśród szczupaków pospolitych zdarza
się kanibalizm.
Szczupaki
pospolite zamieszkują
wody słodkie i słonawe. Występują prawie w całej Europy poza
południowymi obszarami Włoch, Półwyspu Iberyjskiego oraz
Bałkanów. Szczupak pospolity występuje także w Północnej
Azjii.
Okres
ochronny: od
1 stcznia do 30 kwietnia z wyjątkiem wód krainy pstrąga i
lipienia.
Wymiar
ochronny: 45
cm.
Limit
dzienny: 3
szt. boleń, karp, lipień, pstrąg potokowy, amur biały, sandacz,
szczupak, brzana
TOŁPYGA
BIAŁA
Budowa
zewnętrzna: Wyciągnięte, nieco wygrzbie- cone, bocznie
ścieśnione ciało, o szerokiej, spiczasto kończącej się głowie.
Otwór gębowy górny, prawie pionowy, pozbawiony wąsów. Oczy małe,
leżące poniżej środkowej linii głowy. Strona brzuszna z kilem
biegnącym od wysokości szczelin skrzelowych do początku płetwy
odbytowej. Łuski małe, 110-124 wzdłuż linii bocznej. Płetwa
grzbietowa z 11-15, a odbytowa z 14-17 promieniami. Początkowe 2-3
promienie lekko pogrubione. Zęby gardłowe jednorzędowe, 4-4.
Grzbiet ciemny. Boki i strona brzuszna u młodych ryb (1-3-letnich)
srebrzyście ubarwione; w starszym wieku są ołowianoszare.
Maksymalna długość 100 cm.
Występowanie: sprowadzona
do Polski z Dalekiego Wschodu, do rozrodu wykorzystano ciepłe wody
jezior konińskich; obecnie można spotkać w niektórych jeziorach
na Pojezierzu Mazurskim oraz w jeziorach i stawach konińskich.
Tryb
życia: W swej ojczyźnie tołpygi białe ciągną w okresie
letnim z rzek na zalewowe obszary, z których powracają dopiero
jesienią. Tarło odbywa się latem przy temperaturze wody 23-24°C.
Ikra (do 500000 na jedną samicę) swobodnie unosi się w wodzie. Po
zresorbowaniu zawartości woreczka żółtkowego wylęg udaje się w
spokojne zakole rzeki, gdzie w początkowym okresie odżywia się
zwierzęcym planktonem. W rzece Jangcy dojrzałość płciową
uzyskuje w 3-4 roku życia, w Europie Środkowej (Węgry) w 5-6
roku.
Okres ochronny: nie ma.
Wymiar
ochronny: nie ma.
Limit dzienny: 5 kg.
Jeśli złowiona tołpyga ma więcej niż 5 kg - 1 sztuka
TROĆ JEZIOROWA
Budowa
zewnętrzna: Wydłużone, bocznie nieco spłaszczone ciało,
wyższe u ryb starszych niż u młodszych. Między płetwą
grzbietową a ogonową występuje płetwa tłuszczowa. Łuski drobne;
110-120 wzdłuż linii bocznej, 14-19 (najczęściej 16) pomiędzy
płetwą tłuszczową a linią boczną (łącznie z leżącymi na
niej łuskami). Głowa o tępo ściętym pysku, z szeroko wyciętym
otworem gębowym sięgającym tylnej krawędzi oka. Górne i dolne
wyrostki filtracyjne pierwszego łuku skrzelowego guzkowate, wyrostki
środkowe pałeczkowate. Płytka lemiesza z 4-6 zębami. Na jego
trzonie z przodu najczęściej pojedynczy, z tyłu zaś podwójny
rząd prostych zębów. Ubarwienie bardzo zmienne, zależnie od
zasiedlanego zbiornika wodnego. Boki usiane różnej wielkości
nieregularnymi czarnymi plamami. Między nimi występują - zwłaszcza
u młodych ryb - kropki i pierścienie w kolorze od brązowego do
czerwonawego. Długość od 40 do 80 cm, maksymalnie do 140
cm.
Występowanie: najczęściej występuje w
kilku jeziorach kaszubskich, w zbiornikach Solińskim i w Przeczycach
na Czarnej Przemszy; prowadzone były próby aklimatyzacji troci
jeziriwej w Zbiorniku Otmuchowskim (na Nysie Kłodzkiej) i w
dopływach Pilicy.
Tryb życia: Ryba wędrowna z
licznej grupy ryb rodzaju Salmo, wstępująca na tarło z jeziora do
jego dopływów (czasami ryby wycierają się w samym jeziorze). Pora
tarła od października do grudnia. Duża ikra o średnicy 5-5,5 mm
(na kilogram ciężaru ciała samicy przypada 1000-2000 sztuk jaj)
składana jest do dużych dołków (gniazd) i przykrywana żwirem.
Młode ryby spływają z rzeki do jeziora po upływie 1-2 lat.
Okres
ochronny: od 1 września do 31 stycznia.
Wymiar
ochronny: 50 cm.
Limit dzienny: 2 szt.
razem z troć wędrowna, troć i łosoś
UKLEJA
Występowanie: Wody
rzek i jezior Europy
Ciało: Bocznie
spłaszczone, wydłużone. Barwa srebrzysta, delikatne
łuski.
Długość
ciała: 10
- 20 cm
Ciężar: 10
- 40 g
Odżywianie: Plankton,
larwy owadów i owady.
Rozmnażanie: Tarło
w maju i czerwcu. Samica skłąda ikrę w okolicy brzegu, w ilości
do 10 tys. jaj.
Znaczenie
gospodarcze: Spożywcze,
pośrednio do wyrobu masy perłowej.
Okres
ochronny: nie
ma.
Wymiar
ochronny: nie
ma.
Limit
dzienny: 5
kg.
WĘGORZ
Budowa
zewnętrzna: Wężowate ciało pokryte śluzowatą skórą,
w której bardzo głęboko osadzone są drobniutkie, podłużnie
owalne łuski. Płetwy grzbietowa, ogonowa i odbytowa połączone są
ze sobą i pozbawione twardych promieni. Nasada płetwy grzbietowej
zaczyna się daleko poza zakończeniem płetw piersiowych. Brak płetw
brzusznych. Węgorz żółty: grzbiet oliwkowobrązowy lub
szarobrązowy. Strona brzuszna żółtawa. Węgorz srebrzysty (po
osiągnięciu dojrzałości płciowej): grzbiet ciemny, szarozielony,
boki i brzuch srebrzyste, o silnym połysku. Samce uzyskują długość
do 51 cm i ciężar 150 g, samice do 150 cm i 6 kg.
Występowanie: na
terenie całej Polski - w większości rzek i jezior, zbiornikach
zaporowych, stawach, wyrobiskach pożwirowych, u wybrzeża
bałtyku.
Tryb życia: Katadromiczna ryba
wędrowna (to znaczy ciągnąca na tarło z wód słodkich do morza).
Po 4-10 latach od wstąpienia do rzek i jezior w sierpniu lub
wrześniu węgorz srebrzysty rozpoczyna wędrówkę do morza. Jego
tarliska znajdują się w głębinach Morza Sargassowego. Tarło
odbywa się wczesną wiosną po upływie półtora roku od początku
wędrówki; po tarle wszystkie węgorze giną. Prawdopodobnie ikra
swobodnie unosi się w wodzie. Przezroczyste, kształtem
przypominające liść wierzbowy larwy unoszone są przez Prąd
Zatokowy (Golfstrom) na wschód. Najmłodsze, które znaleziono,
mierzyły 6 mm długości i unosiły się na głębokości 300
metrów. Mają one drobne, spiczaste zęby, którymi mogą chwytać
pokarm, W miarę upływu czasu stają się grubsze i dłuższe i
coraz mniej przypominają liść wierzby. W trzecim roku życia, przy
długości około 7 cm jako węgorze szkliste docierają do
europejskich wybrzeży. Mają teraz stożkowate zęby. Już jako
węgorze wstępujące posuwają się wzdłuż brzegu w górę, pod
prąd rzek. Wędrują zazwyczaj nocą. W tym czasie zaczynają się
wybarwiać. Po pięciu latach życia wzrost samców ulega
zahamowaniu. Trzymają się one w pobliżu wybrzeża, w
przyujściowych odcinkach rzek i słonawych wodach. W odróżnieniu
od nich samice wędrują daleko w górę rzek i cały czas rosną.
Karłowate cykloidalne łuski tworzą się dopiero po kilku latach
słodkowodnego życia. U dojrzewających ryb grzbiet przybiera czarne
za barwienie, zaś boki są srebrzystobiałe. Ryby te nazywają się
teraz węgorzami srebrzystymi. W końcu rozpoczynają długą,
wynoszącą wiele tysięcy kilometrów wędrówkę do Morza
Sargassowego, w czasie której w ich organizmie (mięśniach,
przewodzie pokarmowym) następują głębokie zmiany.
Okres
ochronny: nie ma.
Wymiar ochronny: 40
cm.
Limit dzienny: 4 szt.. razem z sieja,
węgorz, lin
WZDRĘGA
Budowa
zewnętrzna: Ciało
wygrzbiecone, ścieśnione w płaszczyznach bocznych. Krawędź
brzucha, pomiędzy płetwami brzusznymi a odbytową, w postaci kila.
Początek nasady płetwy grzbietowej wyraźnie przesunięty do tyłu
w stosunku do nasady płetw brzusznych. Otwór gębowy wąski,
skośnie skierowany ku górze. Oczy złociście lśniące (znak
rozpoznawczy w stosunku do bardzo podobnej płoci). Duże koliste
łuski, 40-43 wzdłuż linii bocznej. W płetwach piersiowych po
16-17 promieni, w grzbietowej 10-12, a płetwa odbytowa ma ich 12-14.
Zęby gardłowe dwurzędowe, 3.5-5.3. Grzbiet i wierzchnia część
głowy zielonoszare do zielonobrązowych, boki jaśniejsze, o
mosiężnym połysku. Strona brzuszna ubarwiona srebrzyście. Płetwy
brzuszne, odbytowa i grzbietowa pomarańczowe do krwistoczerwonych, u
nasady w kolorze od brązowawego do szarego. Długość 20-30 cm,
maksymalnie 45 cm.
Występowanie: na
terenie całej Polski - w rzekach, starorzeczach, zbiornikach
zaporowych, jeziorach, gliniankach, wyrobiskach pożwirowych,
stawach.
Tryb
życia: Ryba
stadna, przebywająca zwykle pod powierzchnią wody wśród
roślinności strefy przybrzeżnej. Tarło od kwietnia do maja.
Kleista ikra o średnicy 1,5 mm (100000-200000), składana jest na
roślinności wodnej. Okres inkubacji trwa 3 do 10 dni.
Okres
ochronny: nie
ma.
Wymiar
ochronny: 15
cm.
Limit
dzienny: 5
kg.
