Tweety na temat @pzworgpl

Logowanie

Zarejestruj się

Aktualności

Rejestracja połowów wędkarskich - czy warto?

Aktualności | 2017-07-28 | Publikujący: Wody PZW

Nie każde dane to informacja, nie każda informacja to wiedza,

wiedzieć nie znaczy zrozumieć, a zrozumienie to jeszcze nie mądrość.

- Clifford Stoll (1995)

 

Rejestracja połowów wędkarskich - czy warto?

 

Rozważania na temat zasadności prowadzenia rejestracji połowów wędkarskich warto rozpocząć od wyjaśnienia czym tak naprawdę jest ten rejestr, zarówno z punktu widzenia wędkarza, jak i osób, które później analizują informacje w nim zawarte i tworzą na ich podstawie raporty. Dla przeciętnego wędkarza rejestr połowów wędkarskich to nic innego jak forma ewidencji, prowadzona przez samego wędkarza, która została mu narzucona na podstawie przepisów PZW. Wędkarze wyrażają różne poglądy na temat rejestracji. Dla jednych jest to po prostu kolejny papierek do wypełnienia, przykry obowiązek, i biurokratyczny wymysł. Są też wędkarze, którzy rzetelnie wypełniają rejestry, ale mają wątpliwości co do celowości tych działań, oraz są tacy, którzy uważają, że ewidencja połowów wędkarskich to coś oczywistego i koniecznego, bo dzięki temu okręg wie co się łowi. Oczywiście metoda ta, tak jak każda inna, ma swoje wady i zalety. Jest ona na tyle tania i prosta, że nie jest specjalnym obciążeniem zarówno dla wędkarza, jak i dla poszczególnych okręgów PZW.

Z punktu widzenia naukowca wszystko to co jest przez wędkarza wpisywane w rejestr połowów wędkarskich to po prostu dane. A sam rejestr to sposób uszeregowania danych według logicznego schematu. Pojedynczy rejestr zatem nie jest informacją na temat łowiska, ale podstawowym elementem, potrzebnym do uzyskania tej informacji. Aby uzyskać informację, dane muszą być prawidłowo przeanalizowane i zinterpretowane. Im większa liczba danych (rejestrów) tym bardziej dane są reprezentatywne, czyli wiarygodniej opisują rzeczywistość. Każdy zatem rzetelnie wypełniony i oddany rejestr stanowi istotny wkład do otrzymania rzetelnej informacji. Informacje te stanowią natomiast podstawę to zdobycia wiedzy na temat łowiska. Ta wiedza z kolei połączona z doświadczeniem zarządcy danego akwenu stanowi o mądrości, czyli umiejętność podejmowania uzasadnionych decyzji, które w dłuższej perspektywie przynoszą pozytywne rezultaty.

Oczywiście wielu wędkarzy zapyta, dlaczego akurat teraz te dane są tak ważne, skoro przez tyle lat radzono sobie bez tego narzędzia? Dawniej, czyli za czasów kiedy istniały Państwowe Gospodarstwo Rybackie, zbieranie danych było dużo prostsze. W czasach prowadzenia gospodarki towarowej odłowy były ewidencjonowane i nawet jak istniała szara strefa, dane były scentralizowane i dostęp do nich był ułatwiony. Same dane były wówczas prostsze do analizy i interpretacji, gdyż dotyczyły głównie gospodarki towarowej, opartej  na odłowach ryb. W owym czasie odłowy wędkarskie były zmarginalizowane. Łatwiej było uzyskać wiedzę na temat danego akwenu. Jednak dane nie były tak dokładne, gdyż nie zawierały informacji o gatunkach mniej cennych rybacko, a jednak chętnie poławianych przez wędkarzy.

Po transformacji własnościowej w rybactwie nastąpiły duże zmiany w polityce wielu użytkowników rybackich. Model gospodarki planowanej zastąpiono bardziej nowoczesnym modelem rybacko-wędkarskim czy stricte wędkarskim, gdyż zwiększyło się znaczenie wędkarstwa. Dzisiaj w zdecydowanej większości wód, użytkowanych przez PZW, połowy amatorskie są jedynym sposobem eksploatacji pogłowia ryb, a zatem i jedynym źródłem informacji o stanie ichtiofauny i efektywności stosowanych zabiegów gospodarczych. Dane i informacje uzyskane od wędkarzy, zważywszy na ich ilość, niejednolitość i różnorodność, są z punktu widzenia naukowca jak i zarządcy wód, bardziej interesujące, lecz także wymagają już innego podejścia metodycznego i wymagają dużo większej wiedzy, niż to miało miejsce w przypadku analizy gospodarki towarowej. Dane z rejestrów dają nam możliwość obliczenia bardzo ważnych i użytecznych wskaźników, tj.:

  1. odłów całkowity wszystkich gatunków łowionych przez wędkarzy;
  2. odłów poszczególnych gatunków ryb (kg i sztuki);
  3. presja wędkarska – całkowita liczba dni wędkowania przypadająca na dane łowisko (kategorię wód, wszystkie wody okręgu itd.), możliwie podzielona przez powierzchnię łowiska;
  4. presja rejestrowana – liczba dni wędkowania wynikająca wyłącznie z zapisów w rejestrach;
  5. presja szacowana – liczba zarejestrowanych dni wędkowania pomnożona przez mnożnik uwzględniający procentowy zwrot rejestrów;
  6. wydajność – odłów całkowity w kg/ha;
  7. wydajność rejestrowana – całkowity odłów z jednostki powierzchni w kg/ha, wyliczony tylko na podstawie danych z rejestrów;
  8. wydajność szacowana – odłów z 1 ha pomnożony przez mnożnik uwzględniający procentowy zwrot rejestrów;
  9. procentowy udział danego gatunku w odłowach całkowitych (w % od całkowitej zarejestrowanej masy odłowów);
  10. średnia masa złowionych osobników danego gatunku (całkowita masa odłowu gatunku podzielona przez całkowita liczbę złowionych osobników).
  11. średni dzienny odłów na 1 wędkarza (kg/dzień, wszystkich złowionych gatunków lub tylko wybranych – najcenniejszych).

 

Wskaźniki te w odróżnieniu od danych surowych, są już rodzajem informacji, który dużo łatwiej interpretować. Na podstawie tych informacji tworzy się bazy danych, które są corocznie aktualizowane, więc dane okręgi PZW dysponują potencjalnie dość dużą wiedzą na temat swych wód. Efektem wymiernym są także raporty zbiorowe o połowach wędkarskich z danego roku, we wszystkich wodach okręgów. Na bazie tych danych można np. stworzyć ranking wędkarskiej atrakcyjności łowisk w wybranych obwodach rybackich oraz inne bardziej rozbudowane analizy, w tym dotyczące efektów stosowanych zarybień. Trzeba jednak zawsze pamiętać, że proces interpretacji danych wymaga jednak posiadania specjalistycznej wiedzy o opisywanym świecie i o języku, w którym dane są zapisane. Pomimo tego, że dane zawarte w rejestrach na pozór nie są specjalnie skomplikowane, to już ich interpretacja wcale nie jest taka prosta. Niestety często dochodzi do nadinterpretacji wyników, ze strony laików, bo mimo posiadanej wiedzy wędkarskiej czasem nie rozumieją, jak działa przyroda czy gospodarka rybacko-wędkarska. Dlatego najlepiej jest jak analizę rejestrów dokonują doświadczeni ichtiolodzy, bo tylko to jest gwarantem, że zebrane dane będą źródłem wiarygodnej i obiektywnej informacji, którą później można wykorzystać już jako praktyczną wiedzę do planowania gospodarki wędkarskiej.

            Kompleksowa analiza rejestrów wędkarskich pozwala uzyskać bardzo cenne informacje, które dane okręgi mogą wykorzystać do dalszego planowania polityki wędkarsko-rybackiej w okręgach PZW. Informacja powinna stanowić podstawę wszystkich trafnych decyzji. Dlatego okręgi PZW, gospodarstwa wędkarskie czy też inne podmioty, które sprzedają pozwolenia wędkarskie, powinny dążyć do zebrania jak najwięcej informacji na temat zarządzanych wód, ale także do oszacowania presji, jaką wywierają na akweny wędkarze. Jest to podstawa prowadzenia racjonalnej gospodarki, którą nakłada na uprawnionego do rybactwa nie tylko prawo, ale zapisy poprawnie napisanego operatu rybackiego. Zbadanie wpływu jakie wywierają na ichtiofaunę wędkarze pozwala lepiej oszacować prawdziwą eksploatacje rybacką wód. To z kolei ma wpływ na wszystkie działania uprawnionego, w tym np. zmiany profilu zarybień czy wprowadzaniu ograniczeń lub limitów połowów wybranych gatunków ryb.

            Ostatnią ważną kwestią, wartą poruszenia w przypadku rozważań na temat celowości rejestracji połowów wędkarskich jest ich wiarygodność. Wielu wędkarzy poddaje w wątpliwość skuteczność tej metody, gdyż doskonale zdaje sobie sprawę z tego, że część wędkarzy nierzetelnie wypełnia swoje rejestry, a część po prostu oddaje sfałszowane dane. Ta sfałszowana informacja staje się elementem – kwantem (jednostką) – wiedzy i rzeczywiście może zaburzać obraz rzeczywistości, ale tylko wtedy, gdy procent źle wypełnionych rejestrów byłby znaczący. Jednak w prowadzonych przez Instytut Rybactwa Śródlądowego badaniach niepewne rejestry, a jest ich naprawdę  niewiele, są odrzucane i nie brane do dalszej analizy. Metody analizy statystycznej pozwalają także odrzucać niereprezentatywne dane. Badania przeprowadzone przez IRŚ, na podstawie 10-letniego okresu rejestracji (2005-2014) w wybranych łowiskach trzech okręgów Polskiego Związku Wędkarskiego – Bielsko-Biała, Katowice i Toruń, zaprzeczają tezie, że dane te są niewiarygodne. Wiarygodność danych zawartych w badanych rejestrach potwierdziła znaczna zbieżność wyników dla różnych zbiorników, na których prowadzona jest eksploatacja wędkarska. Można zatem stwierdzić, że obowiązkowa rejestracja połowów wędkarskich dostarcza dostatecznie wiarygodnych danych, aby całościowo oszacować poziom presji i połowów wędkarskich w danych łowiskach. .

            Odpowiadając na zawarte w tytule pytanie, moim zdaniem naprawdę warto. Znaczenie informacji we współczesnym świecie należy analizować w wielu aspektach. Można się wręcz pokusić o stwierdzenie, że w pewnym sensie informacja jest motorem postępu w każdej dziedzinie życia człowieka, w tym w wędkarstwie. Wyciągając wnioski z otrzymanej informacji i posiadanej wiedzy, i w świetle posiadanego doświadczenia i umiejętności, możemy pozytywnie oddziaływać na nasze ulubione łowiska, a nie wymaga to od nas zbyt wiele, po prostu musimy dostarczyć wiarygodnych danych. Nigdy dotąd znaczenie informacji nie było tak wielkie jak w dzisiejszych czasach, dlatego chciałbym zaapelować do wszystkich wędkarzy, proszę oddawajcie rzetelnie wypełnione rejestry, aby piramida, której efektem jest mądrość, miała solidną bazę. To nam wszystkich wyjdzie na dobre.

 

Marek Trella

Zakład Bioekonomiki Rybactwa, Instytut Rybactwa Śródlądowego

im. Stanisława Sakowicza, ul. M. Oczapowskiego 10, 10-719 Olsztyn

m.trella@infish.com.pl

 

 

Poleć znajomemu

Nasze Menu

Nasze wiadomości

Forum - ostatnio dodane wątki

Ostatnio komentowane wiadomości

Nasza sonda

Gdzie najczęściej łowisz?
Możesz dodać komentarz.
głównie na pobliskim łowisku
na kilku łowiskach okręgu
na łowiskach z porozumień międzyokręgowych
na terenie całego kraju
poza granicami Polski
Głosuj wyniki

Na skróty

Ilość odwiedzin